Proje çıktısı Açık Erişim

İklim Değişikliklerinin Karadeniz ve Ege Denizi Ekosistemi ve Dinamiğine Etkileri

   Barış Salihoğlu; Bettina Fach Salihoğlu; Temel Oğuz

Projedeki temel yaklaşım, geçmişteki Ege ve Karadeniz iklim-deniz etkileşimlerinin aydınlatılması, atmosfer ve deniz sistemlerinin önemli değişkenliklerinin saptanması, yeterli istatistikî veri bulunanların ne kadar düzenli veya düzensiz olduklarının tespiti ve farklı iklim koşullarındaki sistem özelliklerinin model simülasyonlarıyla belirlenmesidir. İki yıl süren proje kapsamında Oğuz ve diğ. (2006) ile Kazmin ve Zatsepin (2007)’nin çalışmaları ve daha önce konunun bazı detayları üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar çerçevesinde Karadeniz ve Ege Denizi için deniz-atmosfer-iklim etkileşimlerini kapsamlı olarak açıklamaya yönelik bulgu analizlerine ve matematiksel model simülasyonlarına dayalı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Projenin özgün değeri, son yıllarda açıkça ortaya çıkan iklim değişiklikleri ve bunların denizlerimiz üzerindeki etkilerine yönelik araştırmalara ivme kazandırması ve konunun şimdiye kadar büyük ölçüde ihmal edilen bilimsel bir zemine oturtulmasına katkıda bulunmasıdır. Özetle, Ege Denizi’nde yapılan veri analizlerinin önemli sonuçlarından biri yakın dönemde gözlenen su sıcaklığı artışıyla birlikte artan yeni yabancı tür girişidir. Yabancı türlerin girişindeki yıllar arası değişimler sıcaklık artışıyla paraleldir. Karadeniz’de birlikte yürütülen veri ve model analizleri sonuçları 1992-1993 yıllarındaki karasal kökenli besin tuzu girdisindeki azalma ve iklimsel soğumayla Karadeniz sisteminin istenmeyen dirençli, az üretken bir evreye girmiş olduğunu göstermektedir. Bu evre, dünyadaki deniz ekosistemleri arasında gösterilebilecek en kötü örneklerden biri olarak; deniz analarının baskın olduğu, ekotrofik olarak yetersiz ve kayda değer balık popülasyonu içermeyen bir besin ağı oluşumunu desteklemektedir. Günümüzde bilimin ve politikanın ana meselelerinden birisi yabancı tür ve özellikle deniz anasının etkilediği bu sistemleri balık baskın hale dönüştürebilmek için yollar bulmaya çalışmak olmalıdır.

TÜBİTAK ÇAYDAG Grubu tarafından TÜBİTAK-Rusya Temel Araştırmalar Vakfı (RFBR) işbirliği programı çerçevesinde desteklenen 108Y114 nolu projenin amacı Karadeniz ve Ege Denizi iklim-deniz ilişkilerinin geçmişteki (on yıllar mertebesindeki) etkileşimlerinin eldeki bulgular yardımı ile aydınlatılması ve ayrıca farklı iklim koşulları altındaki Karadeniz hidrodinamik ve ekosistem özelliklerinin model simülasyonları ile belirlenmesidir. Proje özellikle son yıllarda önem kazanan iklim değişiklikleri ve bunların ülkemizi çevreleyen denizlerimiz üzerindeki etkilerine yönelik araştırmalara bir ivme kazandırmasına katkıda bulunmuştur.
Dosyalar (22.2 MB)
Dosya adı Boyutu
TVRFMk9EZzQ.pdf
md5:716c2f3c7af592da6cb3e5f82fdf0d17
22.2 MB İndir
94
64
görüntülenme
indirilme
Tüm sürümler Bu sürüm
Görüntülenme 9494
İndirme 6464
Veri hacmi 1.4 GB1.4 GB
Tekil görüntülenme 8585
Tekil indirme 6161

Alıntı yap