Yayınlanmış 21 Haziran 2026 | Sürüm v1
Dergi makalesi Açık

Biyografik Anlatılarla Değer Eğitimi: Tarih Okuyorum'un Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Işığında İncelenmesi

  • 1. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Eğitimi Anabilim Dalı. Aydın, TÜRKİYE.

Açıklama

Bu çalışma, Ahmet Refik Altınay’ın Tarih Okuyorum (1911/1912) adlı eserinde yer alan değer unsurlarını, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde tanımlanan yirmi kök değer çerçevesinde incelemeyi ve bulguları DKAB (Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi) 2024 Programı’ndaki değer tanımlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma paradigması kapsamında doküman incelemesine dayalı betimsel-analitik bir tasarımla yürütülmüştür. Veri kaynağını eserin ilk baskısı oluşturmuştur. Veriler tümdengelimsel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analitik kategoriler, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan kök değerler esas alınarak önceden belirlenmiş olup metindeki açık ve örtük değer temsilleri bu çerçevede kodlanmıştır. Bulgular, eserde özellikle adalet, sorumluluk ve vatanseverlik değerlerinin yoğun ve tekrar eden örüntüler hâlinde temsil edildiğini göstermektedir. Bu değerler çoğunlukla halife ve padişah figürleri üzerinden, ideal yönetici tipolojisi bağlamında yapılandırılmıştır. Dürüstlük, merhamet, mütevazilik ve yardımseverlik gibi değerler hem bireysel ahlaki erdem hem de yönetsel ilke düzeyinde ele alınmış ve DKAB 2024 Programı’ndaki tanımlarla büyük ölçüde kavramsal süreklilik sergilemiştir. Buna karşılık özgürlük, dostluk ve saygı gibi bazı değerlerde vurgu değişimi ve kapsam genişlemesi tespit edilmiştir. Metinde özgürlük daha çok dini-milli egemenlik ve siyasal bağımsızlık bağlamında ele alınırken, DKAB 2024 Programı’nda bireysel haklar ve özgür irade ekseninde tanımlanmaktadır. Benzer şekilde dostluk ve saygı değerleri metinde kolektif aidiyet ve hiyerarşik düzen çerçevesinde sunulurken programda daha birey merkezli ve çoğulcu bir anlayışla yapılandırılmaktadır. Ayrıca mahremiyet, sabır, sağlıklı yaşam, tasarruf ve temizlik gibi bazı kök değerlerin metinde belirgin biçimde temsil edilmediği belirlenmiştir. Tarih Okuyorum adlı eser, tarih öğretimini değer eğitimiyle bütünleştiren erken dönem bir pedagojik metin olarak değerlendirilebilir. DKAB 2024 Programı ise değerleri daha sistematik, hak temelli ve çağdaş pedagojik yaklaşımlara uygun biçimde çerçevelemektedir. Çalışma, tarihsel pedagojik metinler ile güncel öğretim programları arasında değerler bağlamında hem süreklilik hem de kısmi dönüşüm bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Öz (English)

This study aims to examine the value elements in Ahmet Refik Altınay’s work titled Tarih Okuyorum (I'm Reading History, 1911/1912) within the framework of the 20 core values defined in the “Turkey Century Education Model (Maarif Model)” and to evaluate the findings comparatively with the value definitions in the 2024 Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) Curriculum. The research was conducted with a descriptive-analytical design based on document analysis within the scope of the qualitative research paradigm. The first edition of the work constituted the primary data source. The data were analyzed using the deductive content analysis method. Analytical categories were predetermined based on the core values in the Turkey Century Education Model, and explicit and implicit value representations in the text were coded accordingly. Findings indicate that the values of justice, responsibility, and patriotism are represented in the work through intense and recurring patterns. These values are mostly structured within the context of the “ideal ruler” typology through the figures of caliphs and sultans. Values such as honesty, compassion, humility, and benevolence are addressed both as individual moral virtues and administrative principles, exhibiting significant conceptual continuity with the definitions in the 2024 RCMK Curriculum. In contrast, a shift in emphasis and expansion in scope were detected in certain values such as freedom, friendship, and respect. In the text, freedom is handled more within the context of ethno-religious sovereignty and political independence, whereas in the 2024 RCMK Curriculum, it is defined along the axis of individual rights and free will. Similarly, while the values of friendship and respect are presented within the framework of collective belonging and hierarchical order in the text, they are structured with a more individual-centered and pluralistic approach in the curriculum. Furthermore, it was determined that certain core values such as privacy, patience, healthy living, frugality, and cleanliness are not significantly represented in the text. Tarih Okuyorum can be evaluated as an early pedagogical text that integrates history teaching with values education. The 2024 RCMK Curriculum, on the other hand, frames values in a more systematic, rights-based manner consistent with contemporary pedagogical approaches. This study reveals that there is both continuity and partial transformation in terms of values between historical pedagogical texts and current teaching programs.

Dosyalar

3. Kaya 1-30.pdf

Dosyalar (643.1 kB)

Ad Boyut Hepisini indir
md5:c3b71e512a840e07eea18f87dbafb3f9
643.1 kB Ön İzleme İndir

Ek detaylar

Ek başlıklar

Çevrilmiş başlık (English)
Values Education Through Biographical Narratives: An Analysis of Tarih Okuyorum in the Light of the Turkey Century Wisdom-Based Education Model (Maarif Model)