Akhenaton Tek Tanrıcılığında Tanrı Aten'in Niteliği
- 1. Doktora Öğrencisi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı. İzmir, TÜRKİYE.
- 2. Dokuz Eylül Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Dinler Tarihi Ana Bilim Dalı. İzmir, TÜRKİYE.
Description
Antik Mısır dininin politeistik ve ritüel merkezli yapısı içinde Akhenaton’un (MÖ 1353-1336) gerçekleştirdiği dinî devrim, din ve insanlık tarihinin en önemli ve dikkat çekici reformlarından biri olarak ele alınmaktadır. Aten’in tek ilah olarak yüceltilmesi, putperestliğin reddi bu minvalde tanrıların kült merkezlerinin tasfiyesi, isimlerinin yazıtlardan silinmesi ve ibadetlerinin yasaklanması Aten inancının tek tanrıcı bir inanç biçimi olarak değerlendirilmesinin önünü açmıştır. Bazı araştırmacılar Atenizm’in mahiyeti ile ilgili mutlak tek tanrıcı değerlendirmesinde bulunurken bazıları da Atenizm’i henoteist bir inanç biçimi olduğunu savunmaktadır. Bu çalışma, Aten kültünün geleneksel Mısır çok tanrıcılığı içindeki konumu ve tek tanrıcılık tartışmaları etrafında şekillenen farklı yaklaşımlar ışığında yeniden tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Akhenaton’un dinî devriminin geçtiği siyasi ve dinî aşamalar irdelenecektir. Sonrasında Akhenaton öncesi ve Akhenaton sonrası dönemde Tanrı Aten’in ilahi mahiyeti konusunda benzerlikler ve farklılıklar mukayese edilecektir. Makalemiz Antik Mısır özelinde gerçekleşen tek tanrıcı tartışmalarına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Çalışmada Aten inancı Dinler Tarihi disiplininin tarihsel- fenomonolojik yöntemi ile ele alınarak, olay ve olgular derinlemesine incelenmekte ve analiz edilmektedir.
Abstract (English)
Ancient Egyptian religion was predominantly polytheistic and ritual-centered. Within this context, the religious reform initiated by Akhenaten (1353-1336 BC) represents one of the most significant transformations in the history of religion. Aten was elevated as the sole deity, while traditional cults were suppressed, their centers dismantled, and their names erased from inscriptions. These developments enabled Atenism to be interpreted as a form of monotheism. Scholarly interpretations, however, remain divided: some regard Atenism as a strict monotheistic system, whereas others classify it as henotheistic. This study re-examines the position of the Aten cult within traditional Egyptian polytheism and reassesses competing interpretations within the broader debate on monotheism. To this end, the political and religious phases of Akhenaten’s reform are analyzed. The study then compares the divine nature of Aten in the pre- and post-Akhenaten periods to identify continuity and transformation. Methodologically, the research employs a historical-phenomenological approach within the discipline of the History of Religions. The findings suggest that Atenism constitutes a distinctive case within the history of monotheistic thought and contributes to ongoing debates on the emergence and diversity of monotheistic belief systems beyond the Semitic tradition.
Files
9. Aten 1-22.pdf
Files
(1.2 MB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:639c2be8cb831b23119b8abb9cbd5238
|
1.2 MB | Preview Download |
Additional details
Additional titles
- Translated title (English)
- The Nature of the God Aten in Akhenaten's Monotheism