Published May 14, 2026 | Version v1
Conference paper Open

İKİ EŞİN DE DEVLET MEMURU OLDUĞU HALLERDE ÇOCUK İÇİN VERİLEN AİLE YARDIMI ÖDENEĞİ

Contributors

Rights holder:

Description

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) m. 202-206’da aile yardımı ödeneği düzenlenmiştir. Devlet memurunun çocuğu olması halinde DMK m. 202/2 uyarınca aile yardımı ödeneği her çocuk için 250 gösterge rakamının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilen miktar üzerinden ödenir. DMK m. 203/2 uyarınca her iki eşin de devlet memuru olduğu hallerde bu ödenek yalnızca erkek eşe verilir. Devlet memuru eşlerin boşanması halinde ise DMK m. 202/4 uyarınca boşanma kararını veren aile mahkemesi hakiminin çocuk için verilen aile yardımı ödeneğinin hangi eşe ne oranda verileceğini kararda belirtmesi gerekir. Her iki eşin de devlet memuru olduğu hallerde bu ödeneğin yalnızca erkek eşe verileceğini düzenleyen kanun hükmünün 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (Anayasa) m. 10’da düzenlenen eşitlik ilkesine uygunluğu tartışmaya değerdir. Zira Anayasa m. 10/1 uyarınca herkes kanunlar önünde eşittir. Ancak ilgili kanun hükmünde aynı kanuna tabi olarak çalışan ve her ikisi de aile yardımı ödeneğinden yararlanma hakkına sahip olan eşlerden, erkek eş tercih edilmiştir. Bir başka ifadeyle erkek eş ile aynı nitelikleri haiz olan kadın eş aile yardımı ödeneğinden mahrum bırakılmıştır. Bu mahrumiyet de Anayasa m. 10/2’de düzenlenen kadın-erkek eşitliğinin uygulanabilirliğini sorgulatmaktadır. Her iki eşin de devlet memuru olduğu hallerde bu ödeneğin yalnızca erkek eşe verileceğini düzenleyen kanun hükmünde yer alan tam ifade “koca”dır. Eşler arasında boşanma davasının devam etmesi evlilik birliğinin sona erdiği anlamına gelmez. Bu çerçevede erkek eş “koca” sıfatını taşımaya devam eder. Bu sebeple boşanma davası devam ederken çocuk için öngörülen aile yardımı ödeneği erkek eşe verilir. Ancak uygulamada geçici velayet hakkı büyük oranda kadın eşe verilmektedir. Geçici velayet hakkını haiz, devlet memuru kadın eş bu ödenekten yararlanamamaktadır. Çocuk için verilen aile yardımı ödeneğinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda değil DMK’da düzenlenmiş olması uygulamada bazı sorunlara sebep olmaktadır. Zira aile mahkemesi hakimleri idare hukukunun bir parçası olan DMK’da yer alan çocuk için verilen aile yardımı ödeneğine dair karar vermekte tereddüt yaşamaktadır. Boşanma kararını veren aile mahkemesi hakiminin, çocuk için verilen aile yardımı ödeneğine ilişkin karar vermemesi de uygulamada boşanma sonrası bu ödenekten yararlanılmasına ilişkin sorunlara neden olmaktadır. Bu çalışmada öncelikle devlet memuru eşlerin aile yardımı ödeneğinden yararlanma koşullarının Anayasa’ya uygunluğu tartışılacak ardından boşanma davası devam ederken ve sonrasında aile yardımı ödeneğine ilişkin uygulamadaki sorunlar tespit edilecektir.

Files

Additional details

Dates

Other
2026-05-14