ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDE KRİPTO PARA KULLANIMI

Günümüzde hukuk ve ticaret alanında çokça anılan kripto para “Bit-coin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” çalışmasıyla popülarite kazanmıştır. Son yıllarda kripto paraya artan rağbet ise gerek Türk hukukunda gerekse uluslararası hukukta konuya ilişkin hukuki düzenlemelerin yetersiz kalması ve yeknesak olmaması sebebiyle çeşitli sorunları beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başında ise kripto paranın hukuki niteliği gelmektedir. Kripto paranın hukuki niteliğinin büyük ölçüde belirsiz ve tartışmalı olması ise kripto paranın uluslararası ticari sözleşmelerde ödeme aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışmasını doğurmaktadır. Zira kripto paranın hukuki niteliği, kripto paranın uluslararası ticari sözleşmelerde ödeme aracı niteliğini haiz olup olmadığını belirleyen unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Ek olarak kripto paranın hukuki niteliği, kripto paranın ödeme aracı olarak kullanıldığı uluslararası ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların çözümü için de önem arz etmektedir. Devletlerin kripto paraya olan yaklaşımının farklılık göstermesi ise aynı konu hakkında farklı sonuçlara varılmasına neden olmaktadır. Çalışmamızda kripto paranın hukuki niteliğine ilişkin mevzuat ve görüş farklılıklarını gerekçeleriyle ortaya konulması hedeflenmiştir. Kripto paranın uluslararası ticari sözleşmelerde ödeme aracı niteliğini haiz olup olmadığının tartışılması da çalışma konusunun kapsamına alınmıştır. Bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklara ve bu uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin mevzuat ile görüşlerin derlenerek mevcut uygulamaların tespit edilmesine ek olarak öneri getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda öncelikle paranın, blok zincirin ve kripto paranın; tarih-sel gelişimi, tanımı ve özellikleri ele alınacaktır. Ardından kripto paranın hukuki niteliğine ilişkin tartışmalar gerekçeleriyle ortaya konacaktır. Daha sonra, kripto paranın uluslararası ticarette ödeme aracı olarak kullanılmasından doğan kanunlar ihtilafı meseleleri ile uygulanacak hukukun tespiti incelenecektir. Müteakiben, kripto paranın ödeme aracı olarak kullanıldığı uluslararası ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle ve yargılama yapılan yöntemlerle, özellikle milletlerarası tahkimle, çözüme elverişli olup olmadığına değinilecektir. Nihayetinde kripto paranın; hukuki niteliği, uluslararası ticarette ödeme aracı olarak kullanılmasından doğan uyuşmazlıklar ile ödeme aracı olarak kullanıldığı uluslararası ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin görüş ve önerilere yer verilecektir.