Devlet İçi Çatışmaların Sona Erdirilmesinde Kapsamlı Barış Anlaşması Sonrası Düzen Ve Adalet: Otuz Dört Barış Sürecinin Konfigürasyonel Karşılaştırmalı Analizi (1989-2012)

Bu çalışma, kapsamlı barış anlaşmalarıyla sonuçlanan bazı devlet içi çatışmalarda çatışmasızlık ortamı korunurken, bazılarında neden yeniden çatışmaların ortaya çıktığı sorusunu ele almaktadır. Araştırma, devlet içi çatışmalardan negatif barışa başarılı geçişi mümkün kılan farklı yolları ve gerekli-yeterli koşul birleşimlerini tespit etmeyi amaçlayan keşifsel ve betimleyici bir nitelik taşımaktadır. Savaşın pazarlık teorisinin temel varsayımlarından hareketle özellikle çatışma sonrası geçiş dönemlerinde öne çıkan güvenilir taahhüt sorununa odaklanmaktadır. Bu bağlamda, korkuyu azaltıcı, maliyeti artırıcı ve güven pekiştirici mekanizmaların; güç paylaşımı, geçiş dönemi adaleti, geçiş dönemi reformu ve uluslararası destek hükümleri aracılığıyla barış anlaşmalarına dâhil edilmesi ve bu hükümlerin uygulanmasının taraflar arasındaki taahhütlere bağlılığı güçlendirdiği, böylece çatışmanın yeniden başlama riskini azalttığı ileri sürülmektedir. Ancak bu etkinin, mekanizmaların tek başına değil, birlikte işlerlik kazanmasıyla ortaya çıkabileceği savunulmaktadır. Çalışmada, hangi koşul birleşimlerinin başarılı bir geçiş için yeterli olabileceği ampirik olarak incelenmektedir. Bu amaçla, küme teorik çoklu yöntem tasarımı benimsenmiş; küme teorisi, Boole cebiri ve karşılaştırmalı analiz yaklaşımlarını bütünleştiren bulanık küme nitel karşılaştırmalı analiz yöntemi (fsQCA) kullanılmıştır. Çalışmanın analiz birimi, 1989-2012 yılları arasında imzalanmış otuz dört devlet içi kapsamlı barış anlaşmasıdır. Analizde, 34 gösterge ve 222 alt kategori temelinde anlaşma metinleri ve diğer kaynaklardan toplanan veriler derlenmiş, Kapsamlı Barış Anlaşmaları Uygulama Veri Kümesi (CPA_ID) oluşturulmuştur. Çalışma, savaşın pazarlık teorisini iç savaş bağlamında ele alarak güvenilir taahhüt sorununa ilişkin teorik çerçeveyi geliştirmekte; nicel ve nitel gelenekleri bütünleştiren alternatif bir metodolojik yaklaşımla negatif barışa geçiş sürecine odaklanmakta ve literatüre yeni bir veri kümesi kazandırmaktadır. Araştırma bulguları, negatif barışa geçiş için üç farklı yol ortaya koymaktadır. Bunlar teorik beklentilerle ilişkilendirilerek tipik, sapkın ve alakasız vakalardan oluşan üçlü bir tipoloji geliştirilmektedir. Çalışmada, devlet içi çatışmalarda pazarlık süreçleri ve güvenilir taahhüt mekanizmalarına ilişkin politika yapıcılar ve uygulayıcılar için somut öneriler de sunulmaktadır.