Geleneksel ve reaksiyon temelli HIIT'in nöral bağlantısallık ve bilişsel yanıtlar üzerine akut etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; geleneksel ve reaksiyon temelli HIIT (Yüksek Yoğunluklu İnterval

Antrenman) metotlarının nöral bağlantısallık ve bilişsel yanıtlar üzerine akut etkisinin karşılaştırmalı

olarak incelenmesidir. Araştırmaya elit düzeyde faaliyet gösteren atıcılık, badminton, basketbol,

cimnastik, futbol, korumalı futbol, karate, taekwondo, tenis, yüzme ve voleybol branşlarından 3’er

kişi olmak üzere toplam 33 (17 kadın, 16 erkek) sporcu dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen

sporcuların yaş ortalamaları 21.4±1.8 yıl, spor öz geçmiş ortalamaları ise 9.4±2.9 yıl olarak tespit

edildi. Sporcular geleneksel HIIT (11), reaksiyon temelli HIIT (11) ve kontrol gruplarına (11) eşit ve

randomize bir şekilde dağıtıldı. Sporcuların ilk olarak 2 dakikalık gözler açık dinlenme durumu EEG

kayıtları alındı. Dinlenme kayıtlarının hemen akabinde 100 görselden oluşan Stroop Testi (%50

uyumlu) bilgisayar ortamında uygulandı ve eş zamanlı olarak EEG kayıtları alındı. Sporculara 5

dakikalık hafif koşu ile ısınma ve açma germe hareketleri uygulandı. Isınma sürecinin sonunda ise

sporculara gruplarına göre 10 dakikalık HIIT uygulandı. HIIT’in tamamlanmasının hemen akabinde

algılanan zorluğun tespiti için Borg Skalası uygulandı. Son olarak tüm grupların EEG ile eş zamanlı

olan Stroop son testleri alınarak ölçüm süreci tamamlandı. Araştırmaya ait tüm ölçümler Gazi

Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Güreş Salonunda 23.1°C (±0.17) ortam sıcaklığında

gerçekleştirildi. Sporculardan elde edilen veriler R ve SPSS istatistik programlarında iki yönlü

tekrarlı ölçümler ANOVA ve bağımsız gruplar T- Testi uygulandı. Elde edilen bulgulara göre

bağlantısallık bakımdan fronto-temporal, fronto-oksipital, oksipito-temporal bölgeler arasında ve

algılanan zorluk derecesinde gruplar arası anlamlı farklar tespit edildi (p<0,05). Araştırma sonucunda

beyin bağlantısallığı bakımından; reaksiyon temelli HIIT metodunun özellikle fronto-temporal

bölgelerdeki senkronizasyonu arttırarak odaklanmış dikkat ve karar verme becerileri gibi bilişsel

süreç üzerine olumlu etkileri gözlemlenirken; geleneksel HIIT metodunun ise fronto-oksipital

bölgedeki senkronizasyonu düşürerek aktivitenin efor algısını düşürdüğü ve oksipito-temporal

bölgedeki senkronizasyonu arttırması ile görsel bilgiyi işleme süreçlerine olumlu yönde katkıda

bulunduğu gözlemlendi. Ayrıca her iki grubun da HIIT boyunca kalp atım hızı birbirine benzer olsa

da reaksiyon temelli HIIT grubu geleneksel HIIT grubuna göre daha yüksek seviyede zorluk algıladı.

Bu sonuçlar ışığında reaksiyon temelli HIIT gibi bünyesinde ön görülemezlik ve değişken çevresel

şartlar barındıran uygulamaların sportif performansın geliştirmesinde daha fazla kullanılmasının

uygulanan antrenman metodunu bilişsel bakımdan daha işlevsel bir hale getirebileceği söylenebilir.