SPOR TURİZMİNE KATILAN TARAFTARLARIN SEYAHAT MOTİVASYONLARI VE DAVRANIŞSAL NİYETLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: UEFA ORGANİZASYONLARI ÖRNEĞİ

Bu tezin amacı, UEFA (the Union of European Football Associations – Avrupa Futbol Federasyonları Birliği) kulüp müsabakalarına katılan taraftarların seyahat motivasyonlarını, demografik değişkenler bağlamında analiz ederek tekrar ziyaret niyetleri ile motivasyonlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Zira spor turizmi, hem turizmi dört mevsime yayabilme potansiyeliyle, hem de yatırımları çekerek yerel ekonomileri ve toplumsal gelişmeyi destekleyen rolü nedeniyle turizm endüstrisinin büyümesi için önemli bir aktör olarak konumlandırılmaktadır. Bu bağlamda dünyada önemli bir izleyici kitlesine sahip UEFA Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi ve Konferans Ligi müsabakaları spor turizmi açısından önemli etkinliklerdir. Dolayısıyla tezin amacı doğrultusunda Spor Taraftarları Motivasyon Ölçeği (SFMS) kullanılarak bu müsabakalara izleyici olarak katılmış 421 kişiden oluşan Türk ve yabancı taraftarlara anket uygulanmıştır. Geçerli bulunan veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin güvenirlik analizi Cronbach's alpha katsayısı ile, yapı geçerliliği Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ile, Motivasyon, İhtiyaçlar ve Spor Turizmi Ölçeklerinde demografik değişkenler bakımından farklılık olup olmadığı t testi ve ANOVA testi ile İhtiyaçlar ve Spor turizmi değişkenlerinin Motivasyon değişkeni üzerinde etkisi doğrusal regresyon modeli aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, seyahat motivasyonlarının tekrar ziyaret niyeti üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığını ortaya koymuştur. Demografik değişkenler açısından, gelir ve vatandaşlık durumunun motivasyonlarda farklılık yaratmadığı, ancak eğitim düzeyinin Türk taraftarlar için anlamlı bir farklılık yarattığı tespit edilmiştir. Tekrar ziyaret niyeti ile deplasman maçlarına katılım sıklığı arasındaki ilişki de anlamlı bulunmamıştır. Çalışma bulguları, literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında, motivasyonların ve sadakat davranışlarının bağlam ve kültüre bağlı olarak değişebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, spor turizmi dinamiklerine dair önemli katkılar sunmakta olup ev sahibi şehirlerin taraftar bağlılığını artırmaya yönelik eğlence ve sosyal deneyimler içeren daha kapsamlı stratejiler geliştirmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, bu ilişkilerin farklı örneklemler ve bağlamlarda yeniden incelenmesi önerilmiştir