Burkulması önlenmiş çaprazların betonarme çerçeveli yapının deprem performansı üzerine etkisi

Burkulması önlenmiş çelik çaprazlar gerek yeni, gerekse güçlendirme ihtiyacı olan yapılarda kullanılan bir yapı sistemidir. Geleneksel çelik çaprazlara kıyasla, burkulması önlenmiş çelik çaprazlar deprem etkisi altında çekmeve basınçta benzer yük taşıma kapasitesine sahip olup, dengeli bir histeretik davranış sergilemektedirler. Bu çalışmada, deprem etkisindeki betonarme çerçeve taşıyıcı sistem davranışına burkulması önlenmiş çaprazların etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, her iki doğrultuda simetrik, 4 açıklıklı ve 3 katlı betonarme bir bina örnek olarak seçilmiştir. Çaprazlar mevcut yapının dış aksına yerleştirilmiştir. Yapının burkulması önlenmiş çaprazlı ve çaprazsız durumları doğrusal olmayan dinamik analizler yapılarak karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Dinamik analizler de 50 yılda aşılma olasılığı %10 ve 50 yılda aşılma olasılığı %50 olan depremi esas alan tasarım ivme spektrumlarıyla uyumlu olacak şekilde ölçeklendirilen iki grup deprem ivmesi kaydı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre burkulması önlenmiş çaprazlar eklenerek güçlendirilen mevcut betonarme çerçeveli yapının yer değiştirme taleplerinde görülen azalma suretiyle sismik performansında önemli iyileşme gözlenmiştir.