Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Eskişehir İli Potansiyel Erozyon Alanlarının Belirlenmesi

Üzerinde yaşadığımız dünyada toprak, vazgeçilmez sürdürülebilir kaynaklarımızdan biridir ve korunması gerektirmektedir. Şayet bu başarılamazsa barajlar toprakla dolacak, tarım arazileri verimsizleşecek ve su kaynakları daha kalitesiz hale gelecek; sonuç olarak yaşantımız bu durumdan olumsuz etkileneceklerdir. Erozyonun gerçekleşebileceği alanların tespiti sonucu alınacak tedbirler, ortaya çıkacak olumsuzlukları en aza indirecektir. Bu çalışmada Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) birlikte kullanılarak Eskişehir çevresinde potansiyel erozyon alanlarının tespiti ve haritalanması amaçlanmıştır. Erozyon riski taşıyan alanların belirlenmesi amacıyla eğim, bitki örtüsü, litoloji ve yağış gibi erozyon üzerinde etkili olan faktörler kullanılmıştır. Bu faktörler AHP kullanılarak birbirleri ile kıyaslanmış, her bir faktör için ağırlık değerleri belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan Tutarlılık Oranı (CR)=0.021’dir ve literatürde önerilen değerin (CR=0.1) altındadır. Bu durum ağırlık değerlerinin uyumlu olduğunu göstermektedir. Analizlerimize göre, erozyonu kontrol eden en önemli etken litolojidir. Bunu eğim, bitki örtüsü ve yağış izlemektedir. Faktör haritaların ağırlık değerlerine göre çakıştırılması sonucunda erozyonun gerçekleşebileceği alanlar tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Eskişehir bölgesinin %37.38 ‘i (5205 km2) düşük erozyon riskine sahipken, orta derecede risk içeren alanlar %31.82’lik bir alan (4430 km2) kaplamaktadır. Yüksek derece erozyon riski içeren alanların oranı ise %30.8’dir (4288 km2). Bu sonuncu, daha çok kısmen gevşek Miyo-Pliyosen karasal çökellerinin sarp yamaçlarına karşılık gelmektedir.